Soru: Bir kimsenin, namaz kılarken yada başka bir zaman da aklına küfrü gerektiren (İslam’dan çıkmasına sebep olacak) bir söz veya davranışla ilgili bir konu gelse ve bu durum belli aralıklarla tekrar ederek zihnini ve kalbini meşgul etse, böyle bir hal içinde olan kimsenin imanın durumu nedir?

Cevap: Bu konu İslam akaidinde iki ana başlıkta değerlendirilmektedir.

Birincisinde; kişinin aklına gelen şey (vesvese) eğer söz ile söylendiğinde kafir olmasına sebep olan bir söz ise, o sözü açık olarak söylemediği takdirde imanına hiçbir zarar gelmez ve o kimsenin imanı da sahihtir.Bu konuda sevgili Peygamberimiz (sav) bir hadisi şerifinde; “şeytanın insanı saptırıp da imandan çıkartma işini, vesveseye çeviren Allah’a hamd olsun” buyurduğu hadisinden de anlaşılıyor ki böyle bir durum sadece vesveseden ibarettir. Bu durumda kişinin tövbeye devam etmesi, dua etmesi ve endişeye kapılmaması gerekir. Fakat birde vesveseye sebep olan hal ve davranışlardan kaçınması, özellikle taharetine ve abdestine çok dikkat etmesi ve de cahillerle münakaşa etmemesi önemle tavsiye edilmiştir.

İkincisinde ise; eğer bu vesvese ilmi ve gayba yönelik konularda ,Yeis (şüphe) halinde ise, evvela o kimsenin bu şüpheleri hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığına hükmedilir. Dolayısıyla kendisine konuyla ilgili lazım olan doğru ilmi öğrenmesi söylenir. Kendisi de bu konuda samimi olarak öğrenme yoluna giderse, gerekli olan ilmi öğreninceye kadar gayret ederse o kimsenin imanı sahih olur. Yok eğer, bu husus da gayreti olmaz da öğrenme yollarına başvurmaz, boş vererek gayret etmezse, o kimsenin imanı sahih olmaz.
Çünkü iman konularında ciddiyetsizlik ve ehemmiyetsizlik, dini hafife almak anlamına gelir ki; Tahfif (dini hafife almak) ise Mutlak küfürdür. İman kesin ilim ve tasdik gerektirir. “Şüphe ile iman bir arada olmaz ve olamaz.”

Samimiyet ve ciddiyet içinde gayret ise imanın kazanılmasının ve korunmasının mutlak bir gereğidir.

Şeytan insanın imanını çalabilir mi?

Ehl-i Sünnet ve'l-Cemaate göre; şeytan mü'min bir kişinin imanını zorla ve cebren alır demek caiz değildir. Fakat kul imanı terkeder, bunun üzerine şeytan onun imanını çekip alır.

Nitekim, Allah-u Zülcelal ayet-i kerimede şöyle buyurmuştur: "Şüphesiz şeytan sizin düşmanınızdır. Onu düşman edinin. Çünkü o etrafına toplanan yardımcılarını ancak cehennem ehli olmaya çağırır." (Fatır; 6)

İnsan imanı terkedince, şeytan bu fırsattan yararlanıp o insanın imanını çekip alır. Fakat şeytan mü'minin imanını zorla, cebren alamaz. Şeytanın aldatması vardır. Zira şeytan, Allah-u Zülcelal Gafur’dur (affedicidir), Rahim’dir diyerek insanı kötülüğe teşvik eder.